bijzondere sociale situaties:

Hoe ga jij om met agressie…? Of hoe agressie begrijpen je milder stemt:

Veel medewerkers komen door hun werk in aanraking met agressie en geweld. Bij alle instellingen en bedrijven die met publiek te maken krijgen is dit een groeiend probleem. Hoewel het meestal om verbale agressie gaat, belemmert de dreiging van fysiek geweld het zelfvertrouwen. Maar hoe ga je met agressie om?

Wat vind ik agressief gedrag?

Er is en regel die zegt dat de manier waarop je gedrag beoordeelt, afhankelijk is van de situatie waarin dit gedrag zich voordoet. Als je over straat loopt en 2 mannen veel kabaal ziet maken, hoort roepen en tieren en zwaaien met de armen dan komt dit voor ons bedreigend over. In een Noord-Afrikaans land echter zal geen mens opkijken.

Een bruikbare definitie van agressie is wanneer iemand door zijn gedrag zichzelf of een ander schade, letsel of leed berokkent. Men spreekt van schade wanneer de agressie zich richt op materiële elementen (auto, huis,…), van letsel bij lichamelijke schade en van leed bij psychisch lijden. Van geweld spreken we wanneer iemand agressie gaat gebruiken om een bepaald doel te bereiken.

Het enige wat je hebt is jezelf.

Als je er vanuit gaat dat je een aandeel hebt in hoe het tussen jou en de andere verloopt, dan moet je durven kijken naar het effect van je eigen gedrag. Je eigen gedrag is het enige wat je hebt om verandering in een situatie te brengen. Als je je omgeving of het leefpatroon wil wijzigen, zul je daar zelf een aantal initiatieven in moeten nemen.

Door jezelf of je gedrag te veranderen, ga je invloed uitoefenen op het gedrag van de ander. Verwacht niet dat dit snel zal gebeuren. Mensen die langdurig in een bepaald patroon zijn ingesleten komen er niet zomaar uit.

Begrijpen van waaruit agressie ontstaat stemt je milder.

Mensen stellen niet zomaar een gedrag. Elk gedrag heeft een functie en het is de kunst om erachter te komen wat die functie is.

Op de afdeling ouderenpsychiatrie was er een man die steeds aan de rokken van de verpleegsters trok. In het begin vonden zij dit wel grappig, maar al snel begonnen enkele onder hen zich aan dit gedrag te ergeren. Toen ze naar zijn voorgeschiedenis gingen kijken, bleek dat hij kleermaker was geweest. Het storende gedrag bleek nieuwsgierigheid te zijn. De man wilde weten uit welke stof de rokken gemaakt waren. Sindsdien bladert de man in boeken met stalen van stoffen en laat hij de verpleegsters met rust. Al te dikwijls schatten we de redenen voor het ontstaan van de agressie verkeerd in, waardoor de kans vergroot dat wij op onze beurt verkeerd reageren.

Een verklaring vinden voor het agressief gedrag is een essentieel onderdeel om er iets aan te kunnen doen. Het kunnen begrijpen van waaruit de agressie ontstaat stemt ons tevens milder in onze omgang met de andere. Deze mildheid maakt de relatie leefbaar voor de betrokkene. Let wel: begrijpen van waaruit de agressie komt wil niet zeggen dat je het gedrag goedkeurt.

Ondanks alle pogingen, kan het toch nog tot conflictsituaties komen. Wat doe je dan?

Fase 1: de persoon is gespannen maar kan zich in de hand houden. Probeer met de betrokkene te overleggen en onderhandelen.

Fase 2 doet zich voor als de betrokkene voor je nog een woord of gebaar nodig heeft om volledig uit te barsten. Hier moet je begrenzen. Je zegt bijvoorbeeld “stop. Ik zie best dat je het niet gemakkelijk hebt, maar…” en bij die “maar” stel je voorwaarden zoals bijvoorbeeld “Ik wil dat je eerst ….. de deur dichtdoet, je verontschuldigt, ….”

In fase drie wordt iemand verbaal of materieel destructief en gaat hij roepen, op tafel slaan, …. Deze fase vraagt om een time-out waardoor je de ander vraagt om de ruimte te verlaten of waarbij jezelf weggaat. Tegelijkertijd hou je verhoogd toezicht, de persoon kan zich herpakken maar het kan ook zijn dat de situatie verder escaleert.

In fase vier merken we dat de betrokkene zich niet meer onder controle heeft. Er volgt een fysieke uitbarsting (slaan, vechten, zichzelf verminken,…). Dan moet geďntervenieerd worden door middel van dwang. Je kunt de ander niet toelaten om zichzelf of een ander te kwetsen.

In fase vijf heeft de betrokkene zichzelf terug in de hand. Dan is het belangrijk van er te zijn. Het is ook hier dat er afspraken moeten worden gemaakt voor de toekomst. “Wat doen we de volgende keer, kun je me verwittigen als je een dergelijke bui voelt opkomen,… De afspraak kan ook zijn dat de betrokkene iets moet doen om zich te bedaren. Voor de agressor zijn deze afspraken belangrijk. Het geeft hem de zekerheid dat eer rekening met hem gehouden wordt en dat hij niet afgedaan wordt als een onruststoker of herrieschopper. Voor degene die het “slachtoffer” van het conflict is zijn deze afspraken ook belangrijk. Zij ondersteunen daarbij een eventuele volgende interventie.

Meer informatie:

Similes - Groeneweg 151 - 3001 Heverlee - tel.: 016/23.23.82