dood:

Zelfdodingen bij jongeren verdubbeld:

De zelfmoordcijfers bij Vlaamse jongeren zijn de voorbije 10 jaar bijna verdubbeld. Dat blijkt uit een studie van de Vlaamse Gemeenschap.

Tussen 2000 en 2002 pleegden 105 tieners zelfmoord; in de periode 1990-92 waren dat er 54. Volgens sommige kinderpsychiaters is de hoge prestatiedruk verantwoordelijk voor de stijging. Ook in de andere leeftijdscategorieën zijn er alsmaar meer zelfmoorden. Alleen bij de 65-plussers is er een sterke daling. Vlaanderen heeft, na Finland, het hoogste zelfmoordcijfer binnen de Europese Unie.



Het meemaken van een zelfdoding in je nabije omgeving is in zekere zin - voor risicoleerlingen- 'besmettelijk'.

Opvang na een zelfdoding is voor alle betrokkenen (nabestaanden) van bijzonder groot belang aldus De Werkgroep Verder. Het meemaken van een zelfdoding in de directe omgeving (bvb. in een klas) haalt de drempel naar beneden. Leerlingen of leeftijdsgenoten kunnen gaan denken dat zelfmoord een mogelijke oplossing is voor hun probleem.

Medeleerlingen die het ook moeilijk hebben (gepest worden, moeilijke situatie thuis, echtscheiding, psychiatrische problematiek van ouders, seksueel misbruik , verwaarlozing, toenemende stress, alcohol -en druggebruik,...) kunnen door het voorbeeld van een medeleerling een stap dichter komen bij de realisatie van hun eigen plannen om er een eind aan te maken.



Het rouwproces van kinderen. Enkele voorbeelden.

Kinderen hebben dezelfde capaciteit om te voelen als volwassenen, maar ze zijn niet op dezelfde wijze in staat om hun gevoelens te beschrijven en te verwoorden. Waar bij volwassenen de eerste rouwreacties onmiddellijk volgen op het sterven van een geliefde, begint dit bij kinderen soms enkele weken of maanden na de dood. Zij schuiven het rouwen soms voor zich uit tot ze voelen dat voldaan is aan hun behoefte aan fysieke en psychologische veiligheid.

Na het verlies van iemand die hen nabij stond, gaan kinderen zich vaak afhankelijk opstellen. Ze klampen zich vast aan anderen, ze vragen hen dingen te doen die ze voorheen zelf konden, ze eisen voortdurend extra individuele aandacht op en vertonen kinderlijk gedrag dat ze reeds ontgroeid waren.

Kinderen hebben een sterke behoefte zich in te passen in de groep van leeftijdsgenoten en zich door hen aanvaard te voelen. Wanneer iemand uit hun directe omgeving sterft, maakt dit gebeuren hen verschillend van hun leeftijdsgenoten. Veel kinderen voelen zich ongemakkelijk met dit verschil.

De emoties van kinderen kunnen soms heel explosief zijn. Volwassenen hebben hier vaak moeite mee. Het is echter belangrijk dat men hen deze emoties laat uiten zonder hen hiervoor schuldgevoelens te geven. Aandachtig luisteren naar hetgeen achter deze emoties zit, hen het gevoel geven dat ze deze emoties mogen uiten en proberen correct te antwoorden op de vragen die aan de basis liggen, kan helpen.

In de adolescentie willen jongeren vaak controle hebben over hun gevoelens. Ze voelen zich dan ook niet steeds comfortabel met de vraag om open over gevoelens te praten. Ze zijn bang als kinderlijk te worden ervaren. Vaak zijn ze beschaamd over hun verdriet.

Soms neemt een kind van hetzelfde geslacht als dat van de ouder die overleden is een deel van de rol en taken van deze ouder over. Het kind schuift dan als het ware een generatie op. Dit kan soms worden aangemoedigd door de omgeving, maar het is niet gezond voor de ontwikkeling van het kind zelf.

Het rouwproces van een kind wordt daarnaast ook sterk bepaald door de zijn leeftijd, de manier waarop de dood heeft plaatsgevonden en de relatie die het had met de overledene.



Hoe reageert de school het beste na een zelfdoding?

De Werkgroep Verder stelt draaiboeken ter beschikking van scholen om de opvang van medeleerlingen in goede banen te leiden!

Een zelfmoord zorgt immers steeds voor een crisissituatie op school omdat er onvoldoende kennis aanwezig kan zijn hoe ze de andere leerlingen moeten opvangen? Moeten de lessen gewoon doorgaan? Moet de school ook de ouders van de andere leerlingen contacteren? Wat kunnen leerkrachten doen en wat mogen ze niet doen? Gaan leerlingen naar de begrafenis of niet?



Meer info:

De draaiboeken zijn direct consulteerbaar op de website. Je kunt ook contact met:

Werkgroep Verder - Nabestaanden na Zelfdoding - P/a CGG PassAnt, Afdeling Halle - Beertsestraat 21 - 1500 Halle - tel 02 361 21 28